Vlaamse Wijnblogdagen X: Cépages Oubliés – vergeet het maar…

Vlaamse Wijnblogdagen X: Cépages Oubliés – vergeet het maar…

vergetendruivenrasMijn kelder herbergt een aantal flessen van een “wijnmens” die reageert op de naam Henry Marionnet. Soms zegt men “nomen est omen”, maar deze wijnboer is allesbehalve een marionnet, neen, eerder een koppige tegen-de-stroom-in-roeier. En dat doet hij ook -en graag- met vergeten druivenrassen…

En toen kreeg ik een mailtje binnen van collega wijnblogger Kaat, waarin doorschemerde dat ik best eens eventjes rondsurfde naar de andere Vlaamse wijnbloggers. Wat bleek, Disaster kende deze enthoesiaste wijnbouwer ook. En blijkbaar had ook Wijnmens deze wijn (even) in gedachten…

Vergeten druivenrassen, vergeet het maar!

Ok, dat betekent dus dat het tijd is om het over een totaal andere boeg te gooien. De fles Les Cépages Oubliés verhuisde terug naar de onderste verdieping en ik bleef op mijn dorst zitten.

Dan maar over naar Stieg Larsson, Mannen die vrouwen haten, een boek dat leest als een TGV op een helse cocktail van anabole steroïden en epo. Een ab-so-lu-te aanrader, maar één advies, begin op een vrijdagavond zodat je de rest van het weekend hebt om dit boek uit te lezen want wegleggen gaat je toch niet lukken.

En toch, en toch knaagde er iets bij het lezen van dit epistel. Sta me toe een paar passages te citeren:

Ze vervolgden hun discussie tijdens het diner om zes uur. Anna serveerde gebraden haas met bessengelei en aardappels. Henrik Vanger opende een fles volle, rode wijn.

Ze had een wildschotel gemaakt en schonk rode wijn in.

Goh en dan wringt het bij mij, mijn tenen krullen alle richtingen uit bij het lezen van deze alinea’s. Godverdomme, welke rode wijn dronken ze? Wat drinken ze daar in het verre Zweden? Geef me toch eens wat detail, pretty please!

Nou, ik kan maar één ding besluiten: Stieg Larsson leed aan een ernstige vorm van vergeten druivenrassen!

Maar hij is niet de enige, zeker niet. Doet me trouwens denken aan een proeverij in één of andere wijnhandel (neen, ik noem geen namen). We kregen een glas Barbera d’Alba van een medewerker met de olijke mededeling dat deze wijn gemaakt was van nebbiolo. Ik vroeg dan ook waarvan de naam Barbera d’Alba kwam? Het leek me toch een beetje, een heel klein beetje, onlogisch om een wijn gemaakt van de nebbiolodruif te vernoemen naar de barberadruif.

De medewerker stoof daarop weg, mompelend dat hij het even zou gaan nachecken. Iets later stond hij daar terug. Met een monkellachje vertelde hij me dat de fiche vermeldt dat deze wijn van nebbiolo was gemaakt. Eind van de discussie want de heilige technische fiche had gesproken.

Conclusie: een ernstige vorm van vergeten druivenrassen of eerder de ongeneeslijke ziekte der omgewisselde druivenrassen?!

Maar dan zijn er gelukkig ook andere: vergeten druivenrassen die een comeback maken in grote stijl.

Zo één van die druiven is arneis, wit en afkomstig uit Piemonte.

Arneis was populair voor twee redenen:

  1. Als wasverzachter: barolo en barbarescowijvogellokkernen kregen een scheut arneis toegediend om de harde tannines toch een ietsiepietsie te verzachten. Eén van de bijnamen van deze druif was trouwens nebbiolo bianco.
  2. Als wespen- en vogellokker. De witte arneis is vroegrijp en heeft een stevige dosis suikers. Gevolg wespen en vogels gingen op deze zoete lekkernijen af in plaats van de nog onrijpe (en pak duurdere) nebbiolodruiven.

Men plantte arneis dan ook zo’n beetje overal, aan de rand van de wijngaard (laat die vogels daar maar pikken) maar ook vrolijk tussen de nebbioloranken. Het oogsten ging dan gewoon in één stuk door en wit en rode druiven lagen gezellig naast elkaar in de mand.

De komst van de nieuwe appellatiewetgeving gooide roet in het eten.  Barolo- en barbarescowijnen mochten geen verzachtende arneis meer hebben, maar dienden uit de volle pot nebbiolodruiven te bestaan. Gevolg, in het Langhegebied (de regio van de barolo’s en barbaresco’s) gingen de arneisstruiken regelrecht de vuilbak in. Het was zelfs zo erg dat dit druivenras met uitsterven bedreigd was en in de jaren 60 waren er maar een paar schamele hectaren over en dan nog voornamelijk in de Roerostreek. Hier mocht men (en mag men nog steeds) arneis toevoegen aan de nebbiolowijnen.

De Piemontezen zagen dat hun grote rode wijnen gretig aftrek vonden. Al vlug waren er een paar slimmerikken die peinsden dat ze dit ook konden overdoen met een witte wijn. De everzwijnvraag was: welk druivenras gebruiken we hiervoor? Op dat moment kwam dat haast vergeten en met uitsterven bedreigde druivenras terug in de kijker: arneis.

En dit is de start van een comeback die Michael Jackson (hij rust in vrede) groen van jaloezie zou hebben gekleurd. In 1989 kreeg het druivenras zijn eerste promotie in de vorm van DOC (“Denominazione di Origine Controllata”) Roero Arneis. Amper 15 jaar later stond het al op het hoogste schavotje en mocht zich vanaf de oogst van 2005 DOCG (“Denominazione di Origine Controllata e Garantita“) noemen. De Langhe Arneis is nog niet zo ver en zit (voorlopig nog) in de DOC-liga (sinds 1994).

Heden ten dage roemt men deze bes als dé witte druif van Piemonte. Dat verduivelds lekkere exemplaren hun weg naar België vinden, kan ik alleen maar beamen. Een kleine greep uit de grabbelton lekkernijen:

  • Malvirà is een echte arneis specialist en maakt verschillende wijnen van deze druif. Mijn favorieten zijn Roero Arneis Trinità (waarvan 10% een opvoeding krijgt in houten 450 liter vaten gedurenden 6 maanden) en Langhe Bianco Tre Uve (een blend van chardonnay, sauvignon en arneis)
  • Marcarini, Roero Arneis
  • Matteo Correggia, Roero Arneis
  • Vietti, Roero Arneis

Deze post maakt deel uit van de “Vlaamse Wijnblogdagen” waarin een reeks wijnblogs over hetzelfde onderwerp een artikel schrijven.

Vlaamse Wijnblogdagen X: vergeten druivenrassen.

Voor een lijst van de Vlaamse Wijnblogges zie de rechterkolom.

Foto1: Ilja S.
Foto2: Eric Bégin
(Visited 39 times, 1 visits today)

5 Comments

  1. Oeps, sorry…

  2. gek toch, hoe ik maar niet begrijp dat arneis een vergeten druif zou zijn … moet ik dan toch gaan toegeven dat ik een goeie wijnleraar heb 🙂

    ik ben in elke geval content dat ik een aantal van die vergeten wasverzachter in mijn kelder heb liggen !

    of hoe vergeten misschien toch eerder onbekend betekent

  3. De macarini Arneis is idd een meer dan voortreffelijke in zijn soort. Verder is Arneis helemaal niet bekend bij het grote publiek. Spijtig want hij is een meer dan voortreffelijke partner van de voorjaarse asperges

  4. @ disaster => no problemo, first come first served, niet. En zo heb ik het over een totaal andere boeg kunnen gooien. Waar heb jij je cépages oubliés gehaald?

    @kaat als je hulp nodig hebt bij het ontleden van die wasverzachters in je kelder geef maar een seintje 😉

    @Wim Arneis en asperges à la flamande is inderdaad een overheerlijke combinatie, spijtig dat het weer eventjes wachten is op het aspergeseizoen… Nog andere aanraders qua combinatie met arneis?

    En arneis bekend maken bij het grote publiek dat is toch iets waar wij voor kunnen zorgen, niet…Zoals Gary Vaynerchuk het altijd zegt “With you and a little bit of me, we’re changing the wine world, whether they like it or not.”

  5. Bij Godaert-Van Beneden In St.-Jans-Molenbeek.

Leave a Reply