Select Page

Putten graven. Als jongeling deed ik dat graag. 

Aarde in het rond gooien met de blote handen. Hondsgewijs de grond met je blote handen door je benen naar achteren klauwen. Zwarte aarde en restjes bladeren onder je nagels. De stevige steekschup die wortels doorboort. Dieper in die vochtige aarde graven. Je bezweet voorhoofd afvegen met je vuile handen en strepen achterlaten. Dan even ruiken aan die handen: jong zweet vermengd met aarde, natte bladeren, humus. Dat aroma. Als de kuil diep genoeg is, kruip ik erin. Met een boek en een stukje chocolade. Me even verstoppen. Schuilen. Weg zijn en volledig in mijn boek duiken. 

Eén van die plekken waar ik graag putten maakte, was het spookbos vlakbij mijn grootouders in Kapellen. Een plek die veel aroma’s met me heeft gedeeld.

Geuren en een plek, onlosmakelijk verbonden. Geuren die later mijn neus zouden prikkelen in een heel andere vorm: wijn.

Hoeveel keer lees je niet in degustatienota’s  het woord “aards”:
Fruitig en aards van karakter; aardse impressies; een aardse truffeltoets in de finale; specerijen en aardse toetsen; …

Voor mij een herkenbare geur, maar voor veel andere mensen toch maar een rare benaming om in combinatie met wijn te gebruiken…

Eerst en vooral het betekent niet dat je wijn in contact is gekomen met een zak potgrond, of dat de wijnmaker er steels wat aarde aan toevoegt om die “aardse toets” te verkrijgen. Ook die vinificatie in een modderpoel (bij volle maan en begeleid door dansende heksen) is bij mijn weten nog nooit gebeurd. Eerst een modderbadje nemen met je voeten en dan direct in de kuip springen om de druiven met die moddervoeten te vertrappelen? Neen, ik moet je helaas teleurstellen, ook dit niet.

Aardse toetsen verwijzen naar de geur (en smaak) in de wijn. Wat valt er allemaal onder die noemer van aardse toetsen te ruiken:

  • compost
  • natte bladeren
  • paddestoelen
  • potaarde
  • bosgrond
  • stal (ja, die ook)

Als je je de reeks over primaire, secundaire en tertiaire aroma’s herinnert (indien niet, gewoon even terugklikken, hardop lezen, minstens drie keer, memoriseren en aan iedereen in je familie vertellen), zie je dat je hier vooral in het gamma van de tertiaire aroma’s ronddwaalt: de ontwikkelingsaroma’s. Aroma’s die tot leven komen eens de fles gebotteld en gekurkt is.

Hoe al die aroma’s in je wijnglas komen? Wel, laat ik het er op houden dat dit nog altijd stevig onderzoeksgebied is en dat, om daar maar een slokje van te snappen, een stevige chemische achtergrond een must is. 

Wat zijn nou de typische druivenrassen die zich hullen in een parfum van aardse toetsen? 

Pinot Noir, de duistere prins uit de Bourgogne; Grenache, de sexbom uit het Zuiden (Spanje en Frankrijk) die graag in de fles duikt met andere partners; Syrah, de rock-’n-roll babe onder de druivenrassen. Ga maar eens een flesje van één van deze druivenrassen opsnorren (liefst een iet of wat oudere jaargang) en geef je volledig over aan die aardse toetsen.

Laat het moddergevecht beginnen!

Met dank aan Eva De Hondt, mijn lerares aan de Academie van Deurne die me het verleidelijke aroma van het woord ‘spelplezier” keer op keer liet ontdekken.

Have a nice earthy wine today!
Bart Van Honsté
Chief Earth Enthusiast

foto: Camila Jacques